Hoe ga je om met rouw?

Rouwen is het leren omgaan met het verlies van een dierbare die er niet meer is. Ieder mens rouwt op zijn eigen manier. In het begin gaat het vaak gepaard met veel verdriet en het niet kunnen bevatten dat de overledene nooit meer terug komt. Het verlies van iemand die dichtbij je staat, roept vaak veel emoties op, niet alleen verdriet, maar ook ongeloof, ontkenning, woede en misschien schuldgevoelens. Dit zijn allemaal heel normale gevoelens die horen bij het rouwproces. Maar hoe ga je hier het beste mee om?

Rouwtaken

Om met rouw om te gaan, is het eerst belangrijk om te weten dat je in het proces diverse taken moet afronden. Men spreekt vaak van fases in de rouwverwerking, dat is gebaseerd op een theorie uit de jaren ’70 van de vorige eeuw. Elisabet Kübler-Ross beschreef vijf fasen die je achtereenvolgens doorloopt in het rouwproces: ontkenning, woede, onderhandelen (‘Als ik hier niet weer bovenop kom, dan zal ik nooit meer..’), depressie en aanvaarding. Echter spreekt men tegenwoordig liever van rouwtaken, ontwikkelt door William Worden eind vorige eeuw. De taken kom je in het rouwproces allemaal tegen, maar de volgorde ligt niet vast en ze kunnen ook tegelijkertijd naar voren komen, of later weer terug keren. De taken zijn gericht op zowel erkenning van het verlies, als de manier waarop de rouwende het leven na dit verlies opnieuw inricht. De taken zijn als volgt:

  • De werkelijkheid van het verlies laten doordringen.
  • De pijn van het verlies ervaren, zoals verdriet, angst en boosheid.
  • Aan het leven aanpassen dat zonder de ander plaatsvindt.
  • Emotioneel de overledene een plaats geven en verder gaan met het veranderde leven.

Veel rouwenden geven aan dat dit model van William Worden zeer herkenbaar is.

Tips om om te gaan met rouw

Er is geen enkele goede manier om te rouwen. Wat voor de één werkt, werkt voor de ander niet. Toch zijn er een aantal tips waar elke rouwende iets aan kan hebben om het proces zo goed mogelijk te doorstaan:

  • Probeer zoveel mogelijk je ‘normale’ leven te blijven leiden. Door een beetje in het leven te blijven, kun je de draad beter oppakken.
  • Sommige mensen laten het verdriet niet toe, maar richten zich bijvoorbeeld volop op hun werk. Als je dit herkent, neem dan juist de tijd om stil te staan bij het verlies. Door het te ‘negeren’ loop je de kans om op een later moment vast te lopen in het rouwproces.
  • Geef uiting aan je gevoelens. Dit kun je doen door erover te praten met familie of vrienden. Een andere vorm is door erover te schrijven, of het verwerken in kunst of muziek. Doe waar jij je het prettigst bij voelt.
  • Zorg voor een vast ritme, sta op vaste tijden op, ga op vaste tijden naar bed en eet op vaste tijden.
  • Zorg voor voldoende lichaamsbeweging, ga bijvoorbeeld elke dag een rondje lopen of fietsen. Dat kan helpen om depressieve gevoelens te voorkomen.
  • Ga regelmatig je huis uit, ook al heb je geen zin. Het bezoeken van andere mensen zorgt voor afleiding.

Zoals gezegd rouwt ieder mens op zijn eigen manier. Wanneer je niet de enige rouwende in de omgeving bent, zul je zien dat een ander misschien heel andere dingen doet die jij niet begrijpt. Accepteer dat van elkaar. Het belangrijkste is om er voor elkaar te zijn, elkaar een luisterend oor bieden en een troostende schouder.